برای انتخاب سیستم مناسب خردایش معدن ، ابتدا لازم است با انواع سنگ شکنها آشنا شده و سپس هر کدام را که نیاز دارید، تهیه نمایید. سنگ شکنها بسته به محل قرار گیری خود به سه دسته سنگ شکن اولیه، سنگ شکن ثانویه و سنگ شکن ثالثیه تقسیم بندی میشود. سنگ شکن اولیه به سنگ شکنهایی گفته میشود که در اولین مرحله خطوط فرآوری قرار گرفته و سنگهای خام استخراج شده از معادن را به اندازههای ریز تبدیل میکند. سنگ شکن ثانویه پس از سنگ شکن اولیه جای میگیرد و وظیفه خرد کردن سنگها تا اندازه متوسط را بر عهده دارد. در کارخانجات تولید شن و ماسه که به اندازه کوچک سنگ نیاز است، سنگ شکن ثالثیه هم نصب میگردد که اندازه سنگها را تا ۰ الی ۶ میلیمتر کوچک میکند.
سنگ شکن فکی: اولین سنگ شکنی که در خطوط خردایش معدن مشاهده خواهید کرد، سنگ شکن فکی است. عملیات خرد کردن سنگها در این دستگاه به وسیله یک فک ثابت و یک فک متحرک انجام میگیرد. سنگها پس از ورود به داخل سنگ شکن فکی، بین دو فک ثابت و متحرک قرار گرفته و به دلیل حرکت فک متحرک و فشار وارده از سمت آنها، به ذرات کوچکی تبدیل میشود.
سنگ شکن مخروطی: سنگ شکن مخروطی جز سنگ شکنهای ثانویه تقسیم بندی میگردد و کاربرد گستردهای در کارخانجات تولید شن و ماسه دارد. ابعاد خروجی سنگ شکن مخروطی بسیار ریز بوده و حتی سنگهای بسیار سخت را نیز کوچک میکند. از آنجایی که سنگ شکن های ثانویه برای کوچکتر سنگها به ابعاد کوچک به نیروی بیشتری نیاز دارند، مصرف انرژی آنها بیشتر از سنگ شکنهای اولیه است.
سنگ شکن کوبیت یا ضربهای: یکی از پرکاربردترین انواع سنگ شکنها، سنگ شکن کوبیت یا ضربهای است که به دلیل توان بالا و مقاومت بی نظیر بدنه در تولیدی های زیادی مورد استفاده قرار میگیرد. کوبیت در مرحله دوم خطوط تولید نصب شده و سنگها را با کمک چکش خرد میکند. سنگهای ورودی به کوبیت، ابتدا با یک روتور پوشیده از چکش برخورد کرده و به دلیل نیروی وارده از سمت چکشها، به سمت سندان پرت میشوند. با پرتاب سنگها به سمت سندان و ضربات ورودی از سمت بغل بندهای نصب شده در داخل سندان، سنگها ابعادی بسیار کوچک پیدا کرده و پس از اتمام کار به سمت خروجی دستگاه هدایت میشوند.
ماسه ساز ها: در برخی از خطوط تولید، اندازه مورد نیاز کارفرما توسط سنگ شکن های مرحله ثانویه فراهم نمیشود؛ در این شرایط اگر نیاز به کوچکتر کردن سنگها بود، از دستگاههای سنگ شکنی تحت عنوان ماسه ساز استفاده میکنند. ماسه سازها ابعاد سنگهای خروجی از سنگ شکن کوبیت یا مخروطی را بسیار کوچکتر کرده و آنها را آماده استفاده در صنایع دیگر میکنند. از جمله پر استفادهترین انواع ماسه سازها میتوان به ماسه ساز پاکتی، ماسه ساز راک اند راک و ماسه ساز خرگوشی اشاره کرد. یک خط تولید علاوه بر سنگ شکنها، به تجهیزات جانبی دیگری مانند نوار نقاله، سرند، فیدر، خشک کن، ماسه شور و … نیاز دارد تا فرآیند آماده سازی سنگهای معدنی با کیفیت بالایی انجام گیرد.