دستگاه سنگ شکن (Crusher) دستگاهی است که قطعات سنگ بزرگ و حجیم استخراج شده از معدن را خرد کرده و به قطعات کوچک تر تقسیم می کند. در واقع سنگ شکن ها اولین مرحله خردایش سنگ های معدنی هستند و آنها را برای ورود به ماسه سازها، آسیاب ها و غیره آماده می کنند.
دستگاه سنگ شکن با انواع زیر می باشد: دستگاه سنگ شکن کوبیت یا ضربه ای دستگاه سنگ شکن فکی دستگاه سنگ شکن هیدروکن (مخروطی) دستگاه سنگ شکن غلتکی (والس) دستگاه سنگ شکن چکشی دستگاه سنگ شکن ماسه سازمشخصات فنی دستگاه سنگ شکن
سنگ شکن های با وزن، ابعاد و ظرفیت های متفاوت طراحی و تولید می شوند. ظرفیت خرد کنندگی سنگ شکن ها تا 6000 تن در ساعت یا حتی بیشتر نیز می رسد و وزن آنها بین 600 کیلوگرم تا 150 تن متغیر می باشد. سنگ شکن ها جهت جلوگیری از سایش و استهلاک و افزایش طول عمر مفید، طراحی خاصی داشته و معمولا از جنس فولاد منگنزدار تولید می گردند.
انواع دستگاه سنگ شکن
انواع دستگاه سنگ شکن ها براساس روش کار
سنگ های معدنی استخراج شده از معادن هر کدام دارای خواص، ویژگی ها و ساختار متفاوتی هستند. بعضی از سنگ ها به راحتی پودر می شوند و بعضی دیگر در مقابل ضربه بسیار مقاوم هستند.
باتوجه به این ساختار و ویژگی های مختلف، هر معدن نیاز به یک سنگ شکن یا مجموعه ای از سنگ شکن ها با قابلیت های متفاوت دارد تا ابعاد مطلوب را برای استفاده سایر دستگاه ها از سنگ معدن به دست آورده و حداکثر کارایی را داشته باشد. از این رو سنگ شکن ها بر اساس روش کار به دو دسته تقسیم می شوند:
سنگ شکن با مکانیزم خردایش فشاری
روش خردایش در این نوع از سنگ شکن ها، فشردن سنگ ها می باشد. به این صورت که با اعمال فشار روی قطعات، سنگ ها از هم جدا شده و خرد می شود. سنگ شکن های فکی و مخروطی (هیدروکن) از نمونه های این نوع سنگ شکن ها می باشند.
انواع سنگ شکن های با مکانیزم خردایش فشاری سنگ شکن فکی: سنگ شکن فکی عمل خردایش را به کمک دو شانه فک که یکی از آن ها متحرک و دیگری ثابت است، انجام می دهد. به این صورت که با حرکت فک متحرک به سمت فک ثابت، سنگ های بین دو فک تحت فشار قرار گرفته و خرد می شوند.
سنگ شکن مخروطی هیدروکن: سنگ شکن مخروطی دستگاهی است که دارای یک قطعه ثابت و یک قطعه متحرک، که روی بخشی مخروطی شکل قرارگرفته، می باشد که بین این دو قطعه یک شکاف یا دهانه وجود دارد. سنگ ها پس از ورود به این سنگ شکن بین دو قطعه قرار گرفته و با حرکت بخش متحرک به سمت قطعه ثابت و کاهش شکاف، تحت فشار وارد شده خرد می شوند.
سنگ شکن مخروطی فنری: روش خردایش این نوع از سنگ شکن ها شبیه سنگ شکن های مخروطی یا همان هیدروکن می باشد. با این تفاوت که در سنگ شکن مخروطی فنری، کاهش شکاف یا دهانه بین قطعه ثابت و متحرک، به کمک فنر های تعبیه شده در دستگاه انجام می شود. سنگ شکن والس (غلتکی): سنگ ها در سنگ شکن والس با نیروی فشار حاصل از قرار گرفتن مابین دو یا چند استوانه (غلتک) که خلاف جهت یکدیگر حرکت می کنند، خرد می شوند. سنگ شکن با مکانیزم خردایش ضربه ای
روش خرد کردن سنگ در این نوع از سنگ شکن ها، به این صورت است که سنگ ها با گردش قطعه ای به نام چکش یا روتور، به سطوح فلزی یا غیرفلزی سنگ شکن و همچنین به یکدیگر محکم برخورد می کنند و این ضربات متوالی باعث خرد شدن آنها می شود. سنگ شکن ضربه ای یا کوبیت یکی از انواع این نوع سنگ شکن ها می باشد.